Słowo wstępne:
Organiczność w architekturze
"First, the process of creating architecture must be natural in beeing intuitive. Rational principles and formulas we constantly avowed, were dangerous things..., we, in our art, are to follow Nature's processes, Nature's rythms, because those processes, those rythms are vital, organic, coherent, logical above all book logic. Second, architecture must necessarily evolve from and express its own particular function, third - it must be truthful to its structure and purpose, and fourth, it must seek expression in ornament based in natural growth".
Louis Henry Sullivan
Słowa wielkiego amerykańskiego architekta, prekursora nowoczesności przełomu XIX i XX wieku, są dziś aktualne. Wydaje się, iż ku jego koncepcji rozumienia organiczności zmierza wielu współczesnych architektów. Prof. arch. Andrzej Niezabitowski [1991] wyróżnia dwa główne sposoby interpretowania tego niejednoznacznego zjawiska:
- szerokie, ujmowane na płaszczyźnie integralności architektury z przyrodą ożywioną i nieożywioną (F.L.Wright, P. Soleri, B. Goff);
- wąskie, rozumiane jako upodabnianie architektury do budowy organizmów żywych:
- na zasadzie powierzchownej interpretacji (fitomorfizacje, zoomorfizacje, G.Guarini, A. Gaudi, L.H. Sullivan, H. Van de Velde, E. Mendelsohn, P.L. Nervi, F. Gehry, Future Systems);
- na drodze głębokiej analizy procesu funkcjonowania świata przyrody i jego adaptacji do formowania architektonicznego (w sposób umiarkowany - związany z aspektami powiązań części do całości w ramach kompozycji formy, co rozpatrywali: starożytni Grecy, Witruwiusz, Villard d'Honnecourt, L.B. Alberti, G. Vasari; i zaawansowany - polegający na związkach formy w stosunku do funkcji obiektu, co widać u H. Häringa, H. Scharouna, A. Aalto, Z. Hadid,
K. Oosterhuisa).
Dziś, w czasach wszechogarniającej globalizacji, pojawia się także problem adekwatności kulturowej obiektu w stosunku do krajobrazu, w którym ma zaistnieć. To chyba równie ważny aspekt szeroko ujmowanego pojęcia organiczności rozwiązywany przez F.L. Wrighta, I. Makovecza czy
S. Niemczyka.
Zapraszamy więc do refleksji nad tym pojęciem na bazie prezentowanych w niniejszym numerze projektów, w których ten istotny aspekt ideowy współczesnej architektury można zauważyć.
Miłej lektury
Ryszard Nakonieczny
redaktor naczelny
Louis Henry Sullivan: Kindergarten Chats on Architecture, Education and Democracy, Scrab Fraternity Press, Washington D.C., 1934, s. 158 za: Andrzejem Niezabitowskim: Architektura organiczna Hugona Häringa. Doktryna-oddziaływanie-analogie, Zeszyt naukowy nr 1109, Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice 1991, s. 17,18.
Spis treści:
10 Parlament Szkocji w Edynburgu; Tadeusz Barucki
16 Europan 9 - Public Bay, Opatija, Chorwacja. I nagroda; Aleksander Bednarski, Mariusz Komraus, Tomasz Pokropowicz
22 A69-ARCHITEKTI w Polsce; Grzegorz Moskała, Karol Żurawski
24 Pięć architektonicznych wersji terminalu pasażerskiego średniej wielkości; Wojciech Leśnikowski
28 Nowoczesność w architekturze oraz warsztaty projektowe: Zabrze - Scalanie Przestrzeni Miejskiej; Jerzy Witeczek
30 Kościół i klasztor św. Franciszka i św. Klary w Tychach. Człowiek, przestrzeń i architektura według
Stanisława Niemczyka; Stanisław Niemczyk
36 Sacrum współczesność - kontekst; Tomasz Wagner
40 Modernizm zhumanizowany naturą; Tomasz Malkowski
46 Śląskie dyplomy 10. edycja konkursu im. prof. Z. Majerskiego; Beata Goczoł
52 Dematerializacja współczesnej architektury; Aleksander Serafin
55 Szklany kameleon; Anna Grabowska
58 System okien aluminiowych Schüco AWS. Program Energy2 - oszczędzanie i pozyskiwanie energii; Andrzej Polijaniuk
62 Spiętrzone ośmioraki przy ulicach Cynkowej i Wysokiej w Rudzie Śląskiej; Jan Pallado
66 Wielorodzinny budynek mieszkalno-usługowy Wrocław, ul. Kamienna 105; Jacek Majchrzak
68 Budynek mieszkaniowy "Pod Dębem" w Pszczynie; Marek Chłopecki
72 Orendż dla firm - wnętrzarskich; Rafał Paszenda, Adam Patas
76 Indywidualny uniwersalizm
80 Nowy katalog dla architektów
84 Dworce - bramy miast; Martyna Radłowska-Obrusnik, Katerˇina Kaˇspar Goryczka
88 Kościół pw. Chrystusa Króla w Gliwicach. Kontynuacja dzieła Karla Mayra; Beata Komar, Ryszard Nakonieczny
91 Kongres Architektury Polskiej
92 Kościół w Iławie zapoznane dzieło Dominikusa Böhma; Dariusz Chodkowski
96 Kościół i klasztor w Bołszowcach na Ukrainie; Barbara Uherek
100 Karol Schayer architekt (1900-1971);
Beata Skrzypek, Paweł Pomykalski
|
